‘नेपालमा कुल जनसंख्याको २९ प्रतिशत नागरिक धुमपानको लतमा छन्’

1.3K

‘नेपालमा कुल जनसंख्याको २९ प्रतिशत नागरिक धुमपानको लतमा छन्’

नेपालमा कुल जनसंख्याको २९ प्रतिशत नागरिक धुमपान तथा सुर्ति सेवन गर्ने गर्दछन् । त्यस्तै पुरुषमा ४८ प्रतिशत र महिला १२ प्रतिशत छन् । यसमा चुरोट तथा सुर्तिजन्य र स्मोकलेस (गुट्का सुपारी) समेत पर्दछ । त्यस्तैगरी १५ देखि ५९ वर्ष उमेका पुरुष ५.१ प्रतिशत र ३.९ प्रतिशत महिला वार्षिक रुपमा थपिन्छन् ।
यो तथ्यांक विश्व स्वास्थ्य संगठनलाई उद्धित गर्दै लुम्बिनी प्रदेश स्वास्थ्य निर्देशक डा. विनोद गिरीले जानकारी गराउनु भएको हो । उहाँले भन्नुभयो–‘धुमपान, सुर्तिजन्य पदार्थको सेवन हानिकार छ भन्ने सबैलाई थाहा छ, तर प्रयोग बढीरहेको छ ।’ धुमपान तथा सुर्ति सेवनको कारणले क्यान्सर, मुटु, दम तथा स्वासप्रस्वास, मधुमेह, मृगौलामा समस्या तथा रक्तनली खुम्चिने हुनाले शरीरको रक्तसञ्चारमा पनि समस्या निम्त्याउने उहाँले बताउनु भयो ।
विश्व सुर्तिजन्य पदार्थ रहित दिवस (३१ मे) को अवसरमा लुम्बिनी प्रदेश स्वास्थ्य जनसंख्या तथा परिवार कल्याण मन्त्रालय, स्वास्थ्य निर्दशनालयले पत्रकारहरुसँग बुटवलमा अन्तरक्रिया कार्यक्रम गरेको थियो । अन्तरक्रिया कार्यक्रममा जनस्वास्थ्य प्रशासक रोषनलाल चौधरीले कार्यपत्र प्रस्तुत गर्दै सुर्तिजन्य पदार्थ प्रयोग कर्ताको आधा संख्याले ज्यान गुमाउने बताउनु भयो ।
विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुसार विश्वमा ७ मिलियन मानिसले सुर्तिजन्य पदार्थकै कारण ज्यान गुमाउने गरेका छन् भने त्यसमध्ये ६ मिलियन प्रत्यक्ष सेवनकर्ता हुन् । सुर्तिजन्य पदार्थ सेवन कर्ताको सम्पर्कमा गएका (सेकेन्ड हेन्ड स्मोक) झण्डै ९ लाखको मृत्यु हुने गरेको छ ।
त्यस्तै नेपालमा धुमपान र सुर्ति सेवनबाट वर्षेनी २५ हजार बढीले ज्यान गुमाईरहेका छन् । त्यसमध्ये १५ हजार पुरुष र १० हजार महिला छन् । स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयको तथ्यांकमा धुमपानका कारण दैनिक ६७ जनाले ज्यान गुमाईरहेका छन् । त्यस्तै प्रतिघण्टा सरदर तीन नेपालीको मृत्यु हुने गरेको छ ।
त्यसैगरी सुर्तिजन्य पदार्थको सेवनबाट लाग्ने रोगको उपचारमा सरकारले वार्षिक प्रत्यक्ष ५ अर्व रुपैंया र अप्रत्यक्ष रुपमा ५० अर्व खर्च हुने गरेको छ । धुमपान तथा सुर्ति सेवनलाई निरुत्साहित गर्न नेपाल सरकारले अन्तर्राष्ट्रिय सन्धिहरुमा हस्ताक्षर गरेको छ भने थुप्रै ऐन कानुनहरु पनि बनेका छन् । तर ति सन्धि तथा ऐन कानुनहरु प्रभावकारी रुपमा कार्यान्वयन हुन सकिरहेका छैनन् ।
धुमपान तथा सुर्ति सेवनलाई निरुत्साहित गर्नको लागि गरिएका नियमनहरु लागु भएनभएको अनुगमन तथा नियन्त्रणको पाटो फितलो छ । प्रदेश स्वास्थ्य निर्देशक गिरीका अनुसार पछिल्लो समय मुलुक संघीय संरचनामा गएपछि अनुगमन तथा नियन्त्रणको पाटो कमजोर भएको हो ।
कार्यक्रममा नेपाल पत्रकार महासंघ लुम्बिनी प्रदेशका महासचिव विक्रम खड्काले नियमनसँगै अनुगमन र नियन्त्रणमा पनि ध्यान दिन आग्रह गर्नुभयो ।