रमेश अर्याल /
नाराबाजी र रङ्गीन सपनाको खेती गरिने राजनीतिमा आजभोलि एउटा प्रश्न निकै पेचिलो बन्दै गएको छ– “हाम्रो प्रतिनिधि माटो सुहाउँदो छ कि छैन ?” यही प्रश्नको उत्तर खोज्दै गर्दा रुपन्देही क्षेत्र नं. १ मा एउटा यस्तो नाम चर्चामा छ, जसले राजनीतिलाई सत्ताको गलैँचाबाट होइन, श्रमको धुलो र पसिनाको गन्धबाट बुझेका छन् । उनी हुन्- हिराबहादुर खत्री ।
हिजो रिक्सामा दूधका क्यान बोकेर विद्यालय जाने उनै हिरा आज जनताका मुद्दा बोकेर नीति निर्माणको सर्वोच्च थलो (सदन) पुग्ने संकल्पका साथ उभिएका छन् । यो केवल एउटा राजनीतिक उम्मेदवारी मात्र होइन, यो त भुइँतहबाट उठेको एउटा मान्छेको इमान र पसिनाको परीक्षण पनि हो ।
बाल्यकाल र संघर्ष: दूधको क्यानदेखि धागो कारखानासम्म
वि.सं. २०३२ सालमा देवदह- ९, भलुहीको एउटा सामान्य किसान परिवारमा बुवा नर बहादुर खत्री र आमा उमकला खत्रीको कोखबाट कान्छो छोराको रूपमा हिरा बहादुर खत्रीको जन्म भयो । उनको बाल्यकाल अन्य सामान्य ग्रामीण बालकको जस्तै अभाव र सङ्घर्षको बीचमा बित्यो । बिहान सबेरै उठेर गोठको काम भ्याउने र रिक्सामा दूधका क्यान बोकेर बजार पुर्याएपछि मात्र जनप्रिय माध्यमिक विद्यालय जाने उनको दैनिकी थियो ।
१८ वर्षको तन्नेरी उमेरमा उनले बुटवल धागो कारखानामा मजदुरको रूपमा काम गरे। महिनाभर पसिना बगाएर थापेको ६ सय २५ रुपैयाँ तलबले उनलाई एउटा ठुलो पाठ सिकायो— ‘श्रमको मूल्य र मजदुरको मर्म’ । आज सदनमा पुग्ने लक्ष्य राख्दै गर्दा उनीसँग ती मजदुरका समस्या सुन्ने कान मात्र होइन, ती समस्या महसुस गर्ने मुटु पनि छ ।
जीवनको ‘टर्निङ प्वाइन्ट’
धेरै नेपाली युवाहरू जस्तै हिरा पनि एक समय वैदेशिक रोजगारीको मोहमा परे । तर, नियतिले उनलाई अर्कै बाटोमा डोहोर्याउनु थियो । एजेन्टबाट १ लाख ५० हजार ठगिएपछि उनको जीवनले नयाँ मोड लियो । “त्यो ठगी नभएको भए म आज कतै विदेशमा पसिना बगाइरहेको हुने थिएँ,” उनी भावुक हुँदै सम्झिन्छन् । त्यही चोटले उनलाई आफ्नै माटोमा केही गर्ने र देशको राजनीतिक कोर्स बदल्ने अठोट दियो । आफू ठगिए पनि अरूलाई ठग्न नदिने र युवाहरूलाई स्वदेशमै अवसर सिर्जना गर्ने उनको आजको हुटहुटी त्यहीँबाट जन्मिएको हो ।
एक सफल उद्यमी: सयौँलाई रोजगारीको स्रोत
हिराबहादुर खत्री केवल गफ गर्ने नेता होइनन्, उनी कर्ममा विश्वास गर्ने एक सफल ‘कृषि र व्यावसायिक उद्यमी’ पनि हुन् । सन् २००९ बाट उनले व्यावसायिक यात्राको जग बसालेका हुन् । आज उनीमार्फत सयौँ नेपालीले प्रत्यक्ष रोजगारी पाएका छन्:
• शिवगङ्गा डेरी उद्योग: ३० जना कर्मचारीलाई रोजगारी ।
• ग्लोबल कम्युनिकेशन र ग्लोबल एच.आर.: ४० जनाभन्दा बढीलाई रोजगारी ।
• अटोमोबाइल क्षेत्र: हिमगङ्गा र आकासगङ्गा अटोमोटिभ्समार्फत व्यावसायिक विस्तार ।
श्रीमती अप्सरा खत्रीको दरिलो पारिवारिक साथ पाएका हिरा, एक कुशल व्यवसायी र अनुभवी जनप्रतिनिधिको त्रिवेणी हुन् ।
सफल ‘संस्थापक मेयर’: विकासको जग बसाल्ने सारथी
२०७४ को निर्वाचनमा देवदह नगरपालिकाको संस्थापक प्रमुख (मेयर) चुनिएपछि हिराले आफ्नो कार्यक्षमता प्रमाणित गरे । उनले शून्यबाट सुरु गरेर नगरपालिकालाई एउटा उचाइमा पुर्याए:
१. प्रशासनिक जग: विलासी भाडाको घरमा नबसी ७२ वटा स्थानीय ऐन र कार्यविधि बनाएर कानुनी जग बसाले ।
२. कृषि क्रान्ति: दूधमा प्रतिलिटर रु. १० र तरकारीमा प्रतिकेजी रु. ५ अनुदान दिने नेपालकै पहिलो ‘उत्पादनमा आधारित अनुदान’ को अवधारणा ल्याए ।
३. शिक्षामा सुधार: ५० भन्दा बढी नयाँ कक्षाकोठा निर्माण र ‘जिप्सन कक्षा’ मार्फत टिनका छाना विस्थापित गरे ।
४. स्वास्थ्य र संकट व्यवस्थापन: कोभिडको समयमा अक्सिजन व्यवस्थापन र बिरामीलाई हेलिकप्टरबाट उद्धार गरी ‘अभिभावक’ को भूमिका निभाए ।
ऐतिहासिक पहिचान र विकासको स्पष्ट ‘भिजन’
रुपन्देही–१ भगवान बुद्धको मावली स्थल देवदह र प्रजातान्त्रिक आन्दोलनको केन्द्र सुरजपुराको सङ्गम हो । हिराको स्पष्ट खाका छ- देवदहका पुरातात्विक स्थलहरूको वैज्ञानिक उत्खनन गरी यसलाई विश्व पर्यटनको नक्सामा जोड्ने ।
विकासको गुरुयोजना:
• सिँचाइ: रोहिणी र ३६ मौजा सिँचाइ प्रणालीको आधुनिक व्यवस्थापन ।
• युवा: ‘एक पालिका, एक जेन्जी (Gen Z) उद्यान’ र स्टार्टअप फण्डको व्यवस्था ।
• भूमि अधिकार: सुकुम्बासी र अव्यवस्थित बसोबासीलाई लालपुर्जा वितरणको कानुनी सुनिश्चितता।
• सुशासन: ‘डिजिटल’ र ‘प्रविधिमैत्री’ सेवामार्फत भ्रष्टाचारमा शून्य सहनशीलता।
आश्वासन होइन, अनुभवको कसीमा हिरा
यतिबेला रुपन्देही क्षेत्र नं. १ को विकास र समृद्धिको नेतृत्व गर्न नेपाली कांग्रेसले एक अनुभवी, जुझारु र भुइँतहका नेता हिरा बहादुर खत्रीलाई चुनावी मैदानमा उतारेको छ । राजनीतिमा ‘गर्छु’ भन्नु र ‘गरेर देखाउनु’ मा आकाश-पातालको फरक हुन्छ । धेरै उम्मेदवारहरूका लागि चुनावी घोषणापत्र केवल शब्दहरूको सङ्गालो हुनसक्छ, तर हिराबहादुर खत्रीका लागि यो उनको कार्यक्षमताको निरन्तरता हो ।
हिजो रिक्साको पाङ्ग्रा घुमाउँदै जीवनको रथ अघि बढाएका हिरा आज यो क्षेत्रको विकासको पाङ्ग्रा घुमाउने अठोटका साथ उभिएका छन् । गोठको धुलो र खेतको हिलोमा सङ्घर्ष गरेको मान्छेले मात्रै तपाईँको दुःखको भाषा बुझ्न सक्छ । किनकि, जमिनबाट उम्रिएको बिरुवाले मात्रै माटोको तिर्खा बुझ्छ । “जमिनबाट उठेको व्यक्ति मात्र वास्तविक जनप्रतिनिधि हुन सक्छ” भन्ने मान्यता राख्ने मतदाताका लागि उनी एक आशालाग्दो पात्र हुन् ।
यो निर्वाचन केवल एक प्रतिनिधि छान्ने प्रक्रिया मात्र होइन, यो त इमान र पसिनाको भोगाइलाई नीति निर्माणको तहसम्म पुर्याउने अवसर पनि हो ।
